Avrupa Birliği (AB) tarafından finanse edilen ve GIZ International Services tarafından yürütülen eunite Programı kapsamında hayata geçirilen PURE-POTATO projesi, patates üretiminde kimyasal herbisitlere bağımlılığı azaltarak çevre dostu ve sürdürülebilir yabancı ot kontrol yöntemlerinin geliştirilmesini hedefliyor. Proje, özellikle Morphou/Güzelyurt bölgesindeki patates üretim alanlarında uygulanıyor.
Program kapsamında yürütülen “Operasyonel Gruplar” girişimi, çiftçilerin sürdürülebilir tarım uygulamalarında Avrupa Birliği standartlarına ulaşmasını amaçlıyor. Bu çerçevede sekiz farklı değer zincirinde çiftçiler, uzmanlar ve akademik kurumlar bir araya gelerek ortak çalışmalar yürütüyor.
PURE-POTATO (Promoting Use of Renewable Eco-Friendly Herbicides in Potato Agriculture) projesi ise bu operasyonel gruplardan biri olarak dikkat çekiyor. Proje, patates üretiminde yaygın şekilde kullanılan kimyasal herbisitlerin çevre ve insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerine ve ürünlerde bırakabileceği kalıntı riskine karşı alternatif çözümler geliştirmeyi amaçlıyor.
Projenin temel hedefi, biyolojik herbisitler aracılığıyla çevre dostu ve ekonomik açıdan sürdürülebilir yabancı ot yönetimi yöntemlerini yaygınlaştırmak ve tarımda sürdürülebilirliği artırmak olarak ifade ediliyor.
Bu kapsamda projede, biyolojik ve kimyasal herbisit uygulamalarının karşılaştırıldığı saha denemeleri gerçekleştirilecek, yabancı ot kontrol etkinliği düzenli olarak izlenecek ve uygulamaların ekonomik verimliliğini değerlendirmek amacıyla maliyet analizleri yapılacak.
Biyolojik herbisitler; bitki büyümesini engelleyebilen fitotoksinler, çeşitli mikroorganizmalar ve patojenler gibi doğal bileşenleri içeren çevre dostu kontrol ajanları olarak tanımlanıyor.
Proje ayrıca biyo-bazlı bir çözüm olarak hardal tohumu küspesinin (MSM) ilk yerel denemelerine de ev sahipliği yapıyor. Hardal tohumu küspesi, hardal tohumlarından yağ çıkarıldıktan sonra geriye kalan yan ürün olup, içeriğindeki glukozinolatların nemli toprakta izotiyosiyanatlara dönüşmesiyle biyofümigasyon etkisi göstererek yabancı ot kontrolüne katkı sağlayabiliyor.
Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk patates üreticileri, Patates Yetiştiricileri Birliği ve akademik kurumların ziraat fakülteleri arasındaki iş birliğiyle yürütülen proje, yerel tarımsal sorunlara yerel çözümler geliştirmeyi amaçlayan katılımcı bir yaklaşım sunuyor.
PURE-POTATO projesinin, kimyasal herbisit kullanımını azaltarak hem çevresel etkileri düşürmesi hem de ekonomik açıdan uygulanabilir alternatif modeller ortaya koyması ve böylece Kıbrıs’ta sürdürülebilir patates üretimine katkı sağlaması bekleniyor.






